ذهن همهكاره ما
تعداد بازديد: 78
در شمارههاي قبل نشريه در باره هوش هيجاني (EQ) و هوش معنوي (SQ) مفصلاً با شما صحبت كرديم. در اين شماره تصميم گرفتيم در باره تئوری هوشهای چندگانه كه اولين بار توسط هوارد گاردنر(1)، استاد دانشگاه هاروارد مطرح شد و با پذيرش جامعه علمينيز روبه رو گشت، مطالبي بياوريم. بر اساس اين تئوري هر انسان حداقل دارای چندين نوع توانايي ذهنی ميباشد که او را در حفظ و استفاده از اطلاعات، بيان و اظهار دانستهها و آموختهها و چگونگی برقراری ارتباط با خود و ديگران ياری ميدهند. اين هوشها در واقع توانمنديهای ذهن ماست که با شناخت و پرورش آنها ميتوانيم به طراحی و برنامهريزی بهتری در روند زندگی بپردازيم و کيفيت زندگی خويش را بهبود بخشيم. بهتر ببينيم، بشنويم، درک کنيم، بفهميم و آگاهانه تصميم بگيريم و با حقايق هستی روبرو شويم.
هوشهای چندگانه عبارتند از:
1- هوش طبيعی
اين هوش، توانايي شناخت و درک طبيعت و مخلوقات موجود در آن مثل گياهان و حيوانات را به ما ارزانی ميکند. برای پرورش و توسعه اين هوش ميتوانيد:
- به ستارگان و آسمان شب نگاه کنيد و در يادگيری نام و جايگاه صور فلکی کوشش کنيد.
- از يک باغ وحش يا موزه حيات وحش ديدن کنيد و يا از مزرعه کوچکی با گياهان متنوع مراقبت نماييد.
- کلکسيونی از برگهای پاييزی يا گلهای خشک شده تهيه کنيد.
- بخشی از بالکن يا حيات منزلتان را به محل تجمع پرندگان اختصاص دهيد. برايشان غذا بريزيد و سعی کنيد پرندگانی را که مهمان شما ميشوند، بشناسيد و اطلاعاتی در مورد آنها و نحوه زندگیشان کسب کنيد.
- به تغيير فصول و نشانههای آن توجه کنيد.
- اگر حيوان خانگی يا پرندهای داريد علاوه بر بازی و تفريح با آنها، به مشاهده دقيق رفتارهايشان بپردازيد.
- کتابی در مورد پديدههای شگفتانگيز طبيعی مطالعه کنيد.
2- هوش کلامي
اين هوش به ميزان حساسيت شما به معانی کلمات باز ميگردد که در برگيرنده نظم خاص و چگونگی چيدمان کلمات، اصوات، ريتم جملات، چگونگی به کارگيری افعال، مفاهيم، آوا شناسی و... ميباشد.
برای گسترش و توانمند ساختن اين مهارت ميتوانيد:
- بيشتر مطالعه کنيد و مجله بخوانيد.
- شعر بگوييد (هر چند آنچه که ميگوييد شباهت چندانی به اشعار معمول که تا به حال خوانده يا شنيدهايد نداشته باشد. مهم اين است که تلاش کنيد!)
- افکار روزانهتان را به صورت يک کتابچه در آوريد.
- به مشاعره و مناظره بپردازيد و در بازيهايي که از کلمات متقاطع در آنها استفاده ميشود، مشارکت کنيد.
- در مورد روزی که داشتهايد با ديگران صحبت کنيد و يا خاطرات خود را يادداشت کنيد.
- سعی کنيد کلمات جديدی بياموزيد و آنها را در مکالمات روزمره بکار ببريد.
3- هوش درون فردی
اين همان توانايي درک و دريافت احساسها و حالات درونی خودتان است. اينکه تا چه حد خود را ميشناسيد و از احساسات درونی خود و نحوه بروز و زمان دگرگون شدنشان آگاهيد.
برای بالا بردن اين هوش:
- زمانهايي را در روز با خود خلوت کنيد.
- از کتابها يا مقالاتی سودمند در زمينه خودشناسی بهره ببريد.
- با يک روانشناس يا مشاور در باره احساسات خود صحبت کنيد.
- اهداف و برنامههايتان را بر روی کاغذ بياوريد.
- رؤياهايتان را ثبت کنيد و به تجزيه و تحليل آنها بپردازيد و نقشهای را برای دست يافتن به آنها طراحی کنيد.
- در صورتی که حق انتخاب با شماست به کاری بپردازيد که حس خوبی برايتان به ارمغان آورد.
4- هوش موسيقيايي
اين هوش ميزان حساسيت و قدرت شناخت فرد از دانگهای صدا، ملودی، ريتم و هماهنگی در موسيقی و ميزان تاثيرپذيری فرد و احساسات درونیاش را از موسيقی تعيين ميکند.
برای پويايي بيشتر اين مهارت:
- به موسيقی گوش دهيد. انواع موسيقی که تا به حال نشنيدهايد را بشنويد و به تک تک سازهايي که در حين اجرای موسيقی نواخته ميشود توجه کنيد و آنها را تميز دهيد.
- تمرين آواز کنيد.
- در صورت امکان، نواختن يکی از سازهای مورد علاقهتان را ياد گرفته و تمرين کنيد.
- برای شعرها آهنگ بسازيد و با هر ريتم و ملودی که دوست داريد آنها را اجرا کنيد.
- به صدای آواز پرندگان با دقت گوش دهيد.
- نتخوانی را ياد بگيريد.
- در هنگام گوش دادن به موسيقی به ياد آوريد که اولين بار پس از شنيدن آن موسيقی چه احساسی داشتهايد و اين احساس تا چه حد بر روحيات شما تأثيرگذار بوده است. .
5- هوش بين فردی (تعاملی)
توانايي شناخت خلق و خوی افراد، محرکها و انگيزههای آنان و قصد و اهدافشان، هوش بين فردی به حساب ميآيد.
برای افزايش توانمندی اين هوش:
- به رفتارها و حالات افراد در موقعيتهای مختلف توجه کنيد.
- تصور کنيد هر يک از افرادی که ميشناسيد در يک شرايط ساختگی توسط ذهن شما، چه عکسالعملی را از خود نشان ميدهند.
- شنونده خوبی باشيد.
- وقتی که در صف ايستادهايد يا در اتاق انتظار نشستهايد با فرد کناری خود ارتباط برقرار کنيد. اين رابطه ميتواند کلامي باشد، يا تنها به کمک نگاه و لبخند صورت گيرد.
- با افراد مختلفی در بين دوستان و آشنايان در زمينههای گوناگون گفتگو کنيد و نظراتشان را جويا شويد.
- با افراد جديدی آشنا شويد.
- به خواندن بيوگرافی افراد يا خاطرات و سرنوشت اشخاص بپردازيد.
6- هوش فضايي
به توانايي مشاهده صحيح جهان و روند تبديل، تغيير و خلق دوباره آن و نيز داشتن درک درست فضايي از موضوعات، هوش فضايي گفته ميشود.
برای افزايش اين کارايي:
- به طراحی و يا نقاشی کردن موضوعاتی که در اطراف خود ميبينيد، بپردازيد.
- پارک دوبله را تمرين کنيد.
- پازل و بازی مارپيچ را در سرگرمیهای خود بگنجانيد.
- خيالپردازی کنيد و خلاقانه تصاويری را تجسم نماييد.
- نقاشیها را نگاه کنيد و با دقت بيشتری به رنگها و نحوه رنگآميزی توجه کنيد.
- نقشهها را مشاهده کنيد و سعی کنيد آنها را برای يکی از دوستانتان بخوانيد.
7- هوش جنبشی (حرکتی)
اين هوش توانايي استفاده از بدن و مهارتهای جسمانی به شکلهای متفاوت و ماهرانه به منظور برقراری ارتباط و پيشبرد کار، انتقال مفهوميخاص و... ميباشد.
برای بهبود بخشيدن به اين توانايي:
- ورزش کنيد و يک رشته خاص را به صورت تخصصی ادامه دهيد.
- فرا گرفتن يکی از هنرهای رزمي در اين زمينه ميتواند از مؤثرترين شيوهها محسوب شود.
- تهيه صنايع دستی و آموختن مهارتهای مربوط به آن نيز کمک بسيار خوبی برای پرورش اين توانايي است.
- حرکاتی چرخشی و حتی نه چندان موزون هم ميتواند در اين رابطه سودمند باشد.
- استفاده بيشتر از دستانتان در آشپزی، باغبانی و يا حتی تهيه ماکت را فراموش نکنيد.
8- هوش منطقی- استدلالی
توانايي حل مسايل منطقی و رياضی چه به صورت استنتاجی و چه به شکل قياسی با اين هوش مرتبط است.
برای بهبود بخشيدن به اين توانايي:
- به بازیهايي که نيازمند منطق و محاسبات است، بپردازيد.
- به دستاوردهای علمي توجه کنيد و اخبار آن را پيگيری کنيد.
- از جدول زمانبندی برای انجام کارهايتان استفاده کنيد.
- راجع به رايانهتان و اجزای آن اطلاعات بيشتری بياموزيد.
- سعی کنيد بيشتر محاسبات را به صورت ذهنی و بدون استفاده از ماشين حساب انجام دهيد.
- از يک تلسکوپ يا ميکروسکوپ برای دريافت ديدگاه جديدی از دنيايي که در آن به سر ميبريد، سود جوييد.
9_ هوش معنوی
اين توانايي، تمايل و کششی برای طرح و پاسخگويي به سؤالاتی در ارتباط با هستی، زندگی، مرگ و مسايل غير مادی را در بر ميگيرد. اين هوش زمينه تمام آن چيزهايي است که ما به آنها اعتقاد داريم و نقش باورها، عقايد و ارزشها را در فعاليتهايي که به عهده ميگيريم، دارا ميباشد.
در ارتقای اين توانايي:
- به تجزيه و تحليل احساسات خود در ارتباط با مرگ و زندگی پس از آن بپردازيد.
- به معنای سرنوشت و تقدير فکر کنيد و اينکه سرنوشت شما چگونه است.
- در مورد اديان مختلف و وجوه مشترکشان آگاهی کسب کنيد.
- به ارتباط حسی و عاطفیتان با حيوانات خانگی فکر کنيد و بينديشيد که آيا باور داريد او نيز قادر به درک احساسات و افکار شماست؟
- در مورد ارتباط خود با خداوند بينديشيد و اينکه اين ارتباط در چه مرحله و کيفيتی است؟
- تصور کنيد زندگی در جهانهای ديگر به چه شکلی ميتواند باشد و مثلاً خود را در سيارهای غير از زمين تصور کنيد.
- سعی کنيد احساسات خود را در ارتباط با بهشت، برزخ و... شفافتر کنيد.
با انجام همين کارهای ساده و توجه دقيقتر بر فعاليتهای روزمره، پس از مدتی تغييری شگفتانگيز را تجربه خواهيد کرد. امتحان کنيد و تجربيات خود را در اختيار دوستان خود بگذاريد. از ياد نبريد که ياد گرفتن همواره با آموختن و ياد دادن توأم است.
منبع: Spirituality and Healht
پی نوشت:
Howard Gardner