در ذهنتان هم ميتوانيد ورزش كنيد
تعداد بازديد: 124
فرياد جمعيت به خاطر گل زيبايي كه به تيم مقابل زد، وجد و سرور بيحدي در او ايجاد كرد. او بالاخره موفق شد در تيم ملي گل بزند. در حالي كه ساير بازيكنان از سرو كولش بالا ميرفتند برادر كوچكترش را در كنار زمين ميديد كه داشت از ذوق پرواز ميكرد.
صداي مادر او را از عوالمش بيرون آورد. در حالي كه توپش را به گوشه حياط پرتاب ميكرد با خودش گفت: راستي راستي ميشود من يك روز در تيم ملي گل بزنم.
علم موفقيت ميگويد اين تصويرسازيها خيالبافي نيست بلكه ميتواند به تجسم خلاق تبديل شود. همه ما در کودکی، تصاویر ذهنی متعدد و متنوعی داشته و به طور خودانگیخته، دقایق زیادی را صرف ایجاد این تصاویر و دقت در آفریدن جزئیات آن کرده ایم (آنچه غالباً تحت عنوان فرو رفتن در عالم خیال از آن یاد ميشود) و حتی در بزرگسالی نیز آگاهانه یا ناآگاهانه برای تسکین و اقناع نیازهای خود به آن روی ميآوریم. با این وجود نسبت به صحت این روش در برآورده شدن آرزوهایمان تردید داریم وکمتر توانستهایم به شکل هدفمند و جدی از آن بهره بگیریم. شاید ما خود ندانیم روشی که به کار میبریم فن قدرتمندی است که ما را در رسیدن به موفقیتهایمان یاری میدهد .این روش که با نام علمي«تجسم خلاق» شناخته شده است عبارت است از: فن استفاده از نیروی خیال برای آفرینش خواستهها در زندگی.
کسانی که به مطالعه کتب و مقالات علوم ورزشی و به ویژه روانشناسی حرکتی علاقمند هستند عموماً با واژههای «تصویر سازی»، «تجسم کردن» و چگونگی استفاده از آن برخورد کردهاند. این واژهها در یک معنای کلی به معنای تجسم نمودن انجام موفقیتآمیز یک مهارت حرکتی و یا تصویرکردن یک عملیات ورزشی است که با موفقیت و تا حد امکان بدون نقص صورت ميگیرد.
آیا واقعاً تمرین ذهنی در یادگیری ورزشکاران مؤثر است ؟ البته كه اينطور است. به نمونههايي از آن اشاره ميكنيم:
به گزارش مجله ريدرز دايجست، در آوريل 1955، «آلخين» (شطرنجباز گمنام)، «كاپابلانكا» مقام قهرمانى شطرنج را كه به اعتقاد صاحبنظران، امكان شكست او وجود نداشت، شكست داد. «آلخين» مدت سه ماه، تنها در ذهنش شطرنجبازى مىكرد و براى رويارويى با حريف آماده مىشد!
الكس موريون كه احتمالاً مشهورترين مربى گلف جهان است نيز عملاً روى تمرينهاى ذهنى كار كرده است. او مىگويد 90 درصد بازى گلف، ذهنى است. موريون بدون حتى يك جلسه تمرين عملى توانست «لهر» را به امتياز نود برساند. لهر تنها روزى پنج دقيقه با خاطرى آسوده روى صندلى راحتي مىنشست و در خيال، خود را مىديد كه دستورالعملهاى موريون را درست رعايت مىكند!
علاوه بر اين نمونهها در يك آزمايش كنترل شده، روانشناسي به نام آر. اى. راندل ثابت كرد كه تمرين ذهنى براى پرتاب دارت، به آن گونه كه شخص هر روز مدتى را مقابل هدف مىنشيند و پرتاب دارت به نشانه را در ذهن تصور مىكند، به قدر تمرينات واقعى، سبب پيشرفت در مهارت پرتاب مىشود.
تولمن(1) به عنوان یک نظریهپرداز صاحب نام در یادگیری، پیشنهاد میکند که نوآموزان برای یادگیری یک فعالیت یا پیشرفت در اجرای یک مهارت از تمرین ذهنی کمک بگیرند به شرط اینکه تمرین ذهنی بلافاصله پس از اجرای مهارت انجام شود. فرد با تمرین ذهنی اجرای موفق یک مهارت حرکتی در ورزش، آمادگی لازم را برای انجام حرکات مشکلتر کسب ميکند و با این تلاش ميتواند بر اضطراب ناشی از مسابقات غلبه کند و حواس خود را در حین انجام فعالیت مورد نظر متمرکز نماید.
يادآوري كنيم كه اغلب توصيه مىشود در تجسم خلاق گامهاى زير را دنبال و پيادهسازى كنيم:
تعيين هدف، آفريدن تصوير روشنى از هدف در ذهن، تمركز بر آن تصوير در غالب اوقات و دادن انرژى مثبت به تصوير ذهنى مذكور. تصاوير ذهنى تا جاى ممكن بايد به گونهاى پرداخته گردند كه به تجربههاى واقعى زندگى هر چه نزديكتر و نيز دربردارنده تمامى جزئيات باشند. اين فرآيند به وسيله آگاهى يافتن و متمركز كردن افكار بر تمامى خصوصيات و ويژگىهاى دقيقى كه با تمامى حسهايمان ادراك مىكنيم، انجام مىگيرد.
در تصورمان مىبايست به جاى انديشيدن به امكان وقوع رويداد، به نتيجههاى پايانى آن فكر كنيم. يعني بايد خود را در حال تجربه هدف، به گونهاى كه گويى بدان دست يافتهايم تصور كنيم.
در تصاوير، وضعيت را در اوج كمال آن نشان دهيد اما بهگونهاى كه گويى پيشاپيش وجود دارد. لازم نيست نشان دهيد كه چگونه بايد انجام پذيرد.
در پايان اشاره ميكيم تحقیقاتي كه نقش تمرین ذهنی را در کسب یادگیری یک مهارت حرکتی جدید مورد بررسی قرار دادهاند برخي فوائد آن را اينطور بيان كردهاند. تمرین ذهنی یادگیری مهارتهای جدید را تسریع میکند، مهارتهایی را که ورزشکار بدانها مسلط است تقویت ميکند، مشکلات کوچک در فنون ورزشی را رفع میکند و در از بین بردن افکار منفی مانند تصور شکست مؤثر است، از پراکنده شدن توجه و تمرکز ورزشکار پیشگیری ميکند و بالاخره اينكه تمرین ذهنی اضطراب را کاهش ميدهد.